5 загадок на татарском языке про животных

Загадки на татарском языке

Загадки на татарском языке с ответами.

Просмотр содержимого документа
«Загадки на татарском языке»

Иртә килә, кич кайта. (Кояш)

Лампа түгел – яктырта, мич түгел – җылыта. (Кояш)

Үзе урак, үзе тешсез. (Ай)

Мич тулы пәрәмәч, уртасында бер калач. (Йолдызлар һәм ай)

Аяксыз, кулсыз, капка ача. (Җил)

Агач бөгә – кулы юк, йөри торган юлы юк. Ачуланса – сызгыра, тузаннарны туздыра. (Җил)

Аягы юк, кулы юк, үзе сүрәт төшерә. (Суык)

Кулсыз, күзсез, буяусыз ясый ул төрле бизәк.

Беркем аны өйрәтми, ул үзе шундый зирәк. (Суык)

Утта янмый, суда батмый. (Боз)

Борынсыз чыпчык боз тишә. (Тамчы)

“Күктән килде, җиргә иңде” (Болыт, яңгыр)

“Ак ашьяулык таптым, җир өстенә яптым” (Кар)

Канатсыз, йонсыз нәрсә оча. (Кар)

Исе юк, төсе юк, аннан башка тормыш юк. (Су)

Яз килсә, киенә, көз килсә, чишенә. (Җир)

Җир астында җиз бүкән.

Ул ни икән? (Бәрәңге)

Җир астында җиз бүкән,

Һәркөн ашыйсың, иркәм. (Бәрәңге)

Алмасы тамырында. (Бәрәңге)

Кат-кат тунлы, карыш буйлы (Кәбестә)

Катлы –катлы яфраклы, яшел төстә, түтәлдә үсә (Кәбестә)

Йөз кат кием, барысы да төймәсез (Кәбестә)

Катлы-катлы булып үсә,

Утыра бер ак чүлмәк,

Өстенә кигән йөз күлмәк. (Кәбестә)

Тураганда елата. Нәрсә ул? (Суган)

Ормый, сукмый, үзе кешене җылата. (Суган)

Түтәлдә үсә, яфраклары яшел, үзе бик ачы (Суган)

Үзем туныйм, үзем елыйм да елыйм. (Суган)

Үзе кызыл төстә, түгәрәк формада, түтәлдә үсә торган яшелчә (Помидор)

Түгәрәк кенә кызыл йорт,

Эче тулы корт. (Помидор)

Йодрык-йодрык булып үсә,

Алма кебек кызарып пешә.

Аны кем әйтер? (Помидор)

Озынча, түтәлдә үсә, яшел төстә, эчендә бик күп орлыклары бар (Кыяр)

Тәрәзәсе юк, ишеге юк, эче тулы халык (Кыяр)

Эче тулы корт. (Кыяр)

Ул җир астына төшкән,

Кып-кызыл булып пешкән.

Ашка тәм һәм төс бирер,

Аны кем белер? (Чөгендер)

Түгәрәк ул, ай түгел,

Сары, тик кояш тугел.

Тәмле, тик алма түгел,

Койрыклы, тычкан түгел. (Шалкан)

Җир астында алтын казык. (Кишер)

Өсте яшел, асты кызыл, җирдә үсә? ( Кишер)

Келәте бар, малы юк,

Баласының саны юк. (Кабак)

Үзе – бер бөртек, Эче – мең бөртек. (Кабак)

(тән төзелеше, гаилә, туганлык һ.б.)

Кырык бармак, кырык тырнак, Бер агачта ике яфрак. Ике җанга бер сулыш.

Асты диңгез, өсте нур.

Ак җимеш, Өстәлгә куелмый, Үзен һәркем ашый.

Берәүләр үз ашларын эскәтер җәйми генә ашыйлар.

Төшә-төшә, җиргә җитми, Менә-менә, күккә җитми.

Югары менәр һү-һү, Түбән төшәр һү-һү, Уртасында былбыл кош Сайрыйдыр ла һү-һү.

Үзе бер, ябе дүрт, Ьәр япьтә бишәр ботак.

Ике багана, Ике багана өстендә мичкә, Мичкә өстендә бөке, Бөке өстендә йомры туп, Туп өстендә куаклык, Куаклык эчендә хайванлык.

Өлкән өй, Өлкән өй эчендә кече өй, Кече өй эчендә балван бии.

Бер бүкәндә җиде тишек.

Тал башына кара җылан асылган.

Урман ботаксыз, Җәнлеге сөяксез.

Тимер тәкә тау яра.

Карурманны бер балта белән кырып салдым.

Иң әүвәле кара урман, Аннан ары шома тау, Аннан ары кече урман, Аннан ары елтыравык, Аннан ары мышлыпый, Аннан ары тәтелдек, Аннан ары очлыкый.

Кара урман, Кара урман артыннан кире урман, Кире урман артыннан җелкелдек, Җелкелдек артыннан мыркылдык, Мыркылдык артыннан шаркылдык, Шаркылдык артыннан селкенчәк, Селкенчәк артыннан тәртешкә, Тәртешкә артыннан тырма.

Олы урман да кече урман,- Берсен кыралар, Берсен саклап торалар.

Ике батыр, Аяк юлы ятыр.

Йөзлек астында йөз энә. Ялт-йолт ябыла, Йозаксыз бикләнә.

Кыл-кыл, кыл сарай, Кыл сарайның эчләрендә Кылыклы атларым уйныйдыр.

Туз чиләк эчендә тырантай уйный.

Бер яланда ике күл.

Ике агай рәттән торсалар да, Бер-берсен күрмиләр.

Ике туган бер-берсен күрмәсәләр дә, Гомер буе, бергә ятып, бергә торалар.

Ике туган һәрвакытны Аерылып тормыйлар, Юл аркылы торсалар да, Бер-берене күрмиләр.

Ике туган янәшә Чыгалмыйлар тау аша.

Икәү карап тора, Икәү тыңлап тора, Берәү сайрап тора.

Ишек башы уратма, Аны эзләрсез бер атна.

Мин итекне кигәнче, Агаем айда була.

Түгәрәк күлгә су тулган, Көянтәләп алыгыз.

Бер күчәрдә ике көпчәк. Тәртәсе бар, аты юк, Күзләре бар, башы юк.

Бик күп укый, бер дә белеме юк.

Яр буенда ярты алачык.

Бер тау тирәли ике тишек чүмеч эленгән.

Ишетмешнең ишек төбендә ике туры ат бәйләдем.

Тау битендә бер амбар, Аның ике ишеге бар,- Бервакытта ябылмый, Көне-төне җил уйный.

Ишек ябылган, Кече морҗадан җил уйный.

Баглы улакта, Койрыгы колакта.

Карт атаем урманында Ат кермәгә юлы юк.

Кечкенә генә җил капка Ачыла да ябыла.

«Ти»,-дисәң, тими, «Тимә»,- дисәң, тия.

Ишек, Ишек артында тишек; Аны белмәгән кешенең Тамак асты тишек.

Кап-кап, мыш-мыш, елт-елт, челт-челт, каләм, урман, җанвар.

Йөзлек астында юеш бозау.

Кызыл сандык эчендә күкеле сәгать кычкыра.

Оясыннан чыгып өрә дә кереп кача.

Ти-ти итә, Тау астына керә дә китә, Бәласе иясен көтә.

Үзе сөяксез, Сөйләгән сүзе хисапсыз.

Сөйдергән дә шул, Биздергән дә шул, Иң татлы да шул, Иң ачы да шул.

Бикләнмәгән сандыкта Утыз ике энҗем бар.

Түгәрәк күлдә алтын таш, Ау салсаң да алынмас.

Бер өйгә керсәм, Эче тулы күкәй, имеш.

Кабык абзар, Кабык абзар эчендә сөяк абзар, Сөяк абзар эчендә җизнәң аты кешни.

Ит сарай, Ит сарай эчендә ак калай, Ак калай эчендә йөгерек малай.

Ак тавыклар кунаклаган Кызыл киртә өстенә.

Кечкенә генә кунача, Утыз ике кодача Утыралар кунакта.

Сөяк келәт, ит бастырык.

Утыз ике ак ат, Бер чыгымчы җирән ат.

Көмеш сарай эчендә Чаптар айгырым кешнидер.

Сөяк абзар, кабык ишек.

Койма коелган, Каплап куелган, Әмма җил тормый.

Олы юлдан берәү бара, Ак капчыгы төшеп кала.

Чарлактан ак чалма төште.

Бер ананың биш баласы, Кайсын тешләсәң, шунысы авырта.

Биш анага биш туган, Бишесе дә иш туган; Арада берсе баш туган, Буйлары гына тиң түгел.

Уклау, Уклау баглы чуклау, Чуклау башы биш тармак.

Өй эчендә биш бала, Бишесендә биш тана.

Мәгъри, мәгъри, мәгъри тал, Мәгъри талда биш ботак, Биш ботакка кар яуган, Кар өстенә кан тамган.

Ике анада бишәр бала, Һәркайсына бер исем.

Ак каенда сары билбау.

Күзсез, телсез, Барысын да өйрәтә.

Ит бүкән, тимер кыршау.

Ун казыкка бер көмеш кыршау.

Биш малай керә чоланга, Һәрберсе бер чоланга.

Дүрт таяк, Бишәр тармак.

Җирдә тора ике агай, Тарбагай да тарбагай.

Бишәве качып бара, Биктимер куып бара.

Әйләнәсе алты кат, Акылың булса, аны тап; Кына кебек кызыл кат, Кылыклы булсаң, аны тап; Беләү кебек бөп-бөтен, Белекле булсаң, аны тап.

Авызын бөргән капчык, Эче тулы балчык.

Ялан җирдә сыңар гына тай эзе.

Сөяк сарай эчендә Исләй агай утыра: Ай да дими, көн дә дими, Исәп биреп утыра.

Төймә төйдем, төпкә салдым.

Сандык төбемнән төенчек алдым, Чишеп карап, яңадан салдым.

Бер секунд эчендә бөтен җир шарын әйләнеп чыга.

Сөрмәгән җир өстендә, Үсмәгән каен астында Тумаган куян йөгерә.

Аршинлы түгел, потлы түгел, Нәркемдә бар.

Үлчәүләрдә үлчәнми, Базарларда табылмый. Үзеңнеке булмаса, Кешедән сатып алынмый.

Базарда сатылмый, Бизмәнгә салынмый, Мамыктан йомшак, Балдан татлы.

Сатучы да сатмый, Алучы да алмый, Вакыты җиткәч, Берәү дә алмыйча калмый.

Баш астында баллы кашык.

Ялт итмәс, йолт итмәс, Кеше сизмәс, эт өрмәс, Үзе килер.

Мүкәй килә, мүкәй килә, Халыкларны кыра килә.

Уф-уф итәр, Үлгән кортлар кыймылдар, Газраил муенын сузар, Алтын табак ярылыр.

Җанлыга да ябышкан, Җансызга да ябышкан, Ябышканга да ябышкан.

Читайте также:  Задания по теме словари русского языка

Иртән дүрт аяк, Төштә ике аяк, Кич өч аяк, Өстендә була маяк.

Бушка килә, акчага китә. Потлап керә, мыскаллап чыга.

Әй, углан, углан, Без икебез бертуган, Бар кер дә әйт анаңа: Анаңның ире килгән.

Бер кыздан: «Бер көннәрдә бакчада бер кеше белән йөридер идең. Ул нинди кеше иде?»- дип сораганнар иде, кыз аларга: «Аның анасы минем әнкәемнең каенанасы буладыр»,- дип җавап бирде. Сораучылар: «Ул кеше белән бу кыз ничек карендәш буладыр инде?»- дип тикшерә калдылар. Кыз үзләреннән көлеп китте. Җавабын инде сез бирегез.

Ике ата, ике угыл, бакчада йөргәндә дүрт алма өзеп, һәр-берсе берәрдән ашасалар да, Кулларында янә бер алма артып калган. Ул ничек була?

Ике ана һәм ике кыз бергә утыз баш каз үстергәннәр. Көз көне шул казларны баш исәбеннән бүлеп, һәрберсе унар баш каз алган. Шул ничек була?

Бер кешенең алты улы булган. Аларның һәрберсенең берәр сеңлесе булган. Бу кешенең ничә баласы булган?

Источник

Электронное образование Республики Татарстан

Муниципальное бюджетное дошкольное образовательное учреждение Алексеевский детский сад №5 «Солнышко» Алексеевского муниципального района Республики Татарстан / Татарстан Республикасы Алексеевск муниципаль районының 5нче Алексеевск «Кояшкай» балалар бакчасы муниципаль бюджет мәктәпкәчә белем бирү учреҗдениесе

Визитная карточка

Адрес: 422900, РТ, Алексеевский район, п.г.т. Алексеевское, ул. Набережная, 6Б
Телефон: 8(84341)2-46-86; +7(960)-033-26-35
E-Mail: Ds5.Alx@tatar.ru
Министерство: Министерство образования и науки Республики Татарстан
Короткое название: МБДОУ Алексеевский детский сад №5 «Солнышко»
Руководитель: Федотова Ирина Владимировна
Год основания учреждения: 1977
У нас учатся: 144 воспитанника
У нас учат: 17 педагогов

Загадки на татарском языке

* Акыллыга да ә йттем −

Акылсызга да ә йттем −

Ты ң лады да к ө лде.

* Югалткан ә йбере ң т ү гел, −

* Моны ми ң а с ө йл ә де Алдар,

Ә г ә р си ң а очраса,

Болар барсы да ялган,

Ак к ә газьг ә язылган.

* Ү лч әү л ә рд ә ү лч ә нми,

* Аршынлы т ү гел, потлы т ү гел,

* Бер байлык бар − янмый,

Карак та урлый алмый,

Т ө шеп т ә югалмый.

* Акыллы ч ә ч ә барыр,

Акылсыз җ ыя барыр.

* Ачыдан ачырак, татлыдан татлырак,

Усалдан усалрак, д ө рест ә н д ө реср ә к

Н ә рс ә бар д ө ньяда?

* Агач т ү гел − яфраклы,

Тун т ү гел − тегелг ә н.

Акылы ң булса ташлама.

* Теле юк − ү зе а ң лата.

* Ө нсез, җ ансыз − и ң якын дус.

* Кечкен ә ген ә сандыкка б ө тен д ө нья сыйган.

Н ә рс ә булыр, уйлап тап.

* Ак ялан, кара сукмак, −

Й ө ри белг ә н эз табар.

* Ача да яба, ача да яба,

Җ авабын зир ә к таба.

* Кишт ә башында т ө пле т ө рг ә к,

А ң а һә р ө йд ә х ө рм ә т,

Һә ркемг ә д ә и ң кир ә к. (Китап)

* Җ ирлеге ак, орлыгы кара,

* К ә кре-б ө кре сызылган,

Х ә рефл ә ре сыгылган,

Асты бар, ө сте бар,

Тырма кебек теше бар.

Д ө ньяда кош кебек очар,

К үң елл ә рг ә нур ч ә ч ә р.

* Җ ир ө стенд ә к ү п кешел ә р

Кар ө стен ә кара солы ч ә ч ә л ә р.

* Иген ч ә чте биш малай,

* Җ ире ак, орлыгы кара,

Кул бел ә н ч ә ч ә л ә р,

Авыз бел ә н җ ыялар.

Ак яланда эз калган,

Эз ө стенд ә к ү з калган.

* Ү зе укырга белм ә с ә д ә гомер буе язына.

* К ә газь ө стен карайта,

Д ө нья й ө зен агарта.

* Авызы бер, теле ике, җ аны юк.

С ө йл ә г ә н с ү зене ң һ ич саны юк.

* Мен ә табышмак, уйлап кара:

Суы т ә мсез, й ө зе кара,

Чил ә гене ң т ө бе юк,

Файдасыны ң чиге юк.

(Кара һә м кара савыты)

* Кара кыр буйлап ак куян чаба.

Них ә тле чакырса ң да кире кайтмый.

* Ә йтермен − минн ә н кит ә р,

Ты ң ламаса ң − синн ә н кит ә р.

* С ө рм ә г ә н җ ирд ә тумаган куян баласы.

* Ди ң гезе бар, суы юк,

Каласы бар, халкы юк,

Урманы бар, агачы юк.

* Ш әһә рл ә р − йортсыз,

Ди ң гезл ә р − сусыз.

* Бабай б ү реге й ө з ямау.

Җ иб ә рг ә н җ ирг ә җ ит ә р,

Кушкан йомышны ү т ә р.

Г әү д ә се юк, к ә газьд ә н к ү лм ә к кия.

* Д ү рт почмаклы кел ә тем, −

Аккошым бар эченд ә ;

Кеше алыр дип кайгым юк, −

Бер кошта ө ч й ө з алтмыш биш канат,

Мин торам аны санап,

К ө н д ә кими бер канат.

* Ө й башына утырган,

Җ ир й ө зен нуры бел ә н тутырган.

* Ул булса, к ө н була.

Ул булмаса, т ө н була.

* Лампа т ү гел − яктырта,

Мич т ү гел − җ ылыта.

* Тау башында җәүһә р таш,

А ң а туры караган кешене ң к ү зе яшь,

Аны тапкан кешег ә й ө з егерме яшь.

Т ө бенд ә − йомры калач.

* Н ә рс ә т ө нне яктырта,

Н ә рс ә яна − яндырмый?

* Алтын китте, к ө меш килде.

* Ө й ө сте ң д ә ярты к ү м ә ч.

* Ү зе урак, ү зене ң теше юк.

* Ө й артында − ак калач.

* Т ө нл ә калка, к ө ндез ята.

* Мич тулы п ә р ә м ә ч,

Уртасында − бер калач.

* Ме ң шырпыга бер лампа.

Б ө тен д ө ньяга җ итк ә н.

* Бер атасы, бер анасы,

Нич ә й ө з ме ң баласы.

(Кояш, ай һә м йолдызлар)

* Атамны ң бер туны бар.

Эче тулы ак эн җ е,

(К ү к һә м йолдызлар)

* Кич булганда к ү ренер,

Та ң булдымы − к ү мелер.

Җ ем- җ ем итеп ул тора;

Кит ә мен дип утыра.

* Ө й т ү б ә мд ә − җ из кадак.

* Ү зе ялтырый, ү зе калтырый.

Ме ң д ә бер й ә шле.

* Вак кынадыр ү зл ә ре,

Ялтырыйдыр к ү зл ә ре.

* К ү л тулы алтын балык.

* Ө й башында − җ из ил ә к.

* Т ө нл ә баксам, к ү к тулган,

Ирт ә н баксам, юк булган.

* Атайдан калган зур коштабак,

Коштабак тулы җ из кадак.

* Җәүһә р сиптем, җ ирг ә т ө шми,

Алыйм дис ә м, буем җ итми.

(Болыт, җ ир, ү л ә н)

* Ишект ә н керер, т ү рг ә менеп утырыр.

* Аяксыз-кулсыз р ә сем ясый.

Читайте также:  Windows 10 home поменять язык интерфейса

Т ә р ә з ә г ә г ө л ясый.

* Ү зе шушында, ү зе беленми;

* Ипи т ү гел, су т ү гел,

Авыр т ү гел, аз т ү гел,

Ансыз яш әү м ө мкин т ү гел.

* Мич эченд ә кара м ә че.

К ө меш капка ачыла,

М ә рди бабай кычкыра,

(Кояш чыга, ай бата, ә т ә ч кычкыра, кешел ә р йокыдан тора)

* Тау аркылы ук аттым,

Аткан угым югалттым.

Алты т ө рле нуры бар,

Җ иде кат к ү кк ә юлы бар.

* Кулсыз-аяксыз т ә р ә з ә кага.

С ө йл ә шерг ә теле юк,

Кояш кебек нуры юк,

К ү рерг ә к ү зе юк,

Һ ич җ итм ә г ә н җ ире юк.

* Ү зе ямьсез ыжгыра,

Кар буранын туздыра.

* Йон т ү ш ә гем ертылды,

Б ө тен д ө нья йон булды.

Б ө тен җ ирне тутыра.

Йоннан бура бурыйдыр,

Койма бел ә н урыйдыр.

* Тышка куйдым − таш булды,

Ө йг ә керттем − су булды.

Инде них ә л ит ә ем,

Утка куйсам − бу булды.

* Мен ә ята җәүһә р таш,

* Элек ү зе судан туды,

Х ә зер ү зе су тудыра;

Ялтырый алмаз кебек.

* Ак ябалак ак киезг ә ятыр.

Җ ирг ә т ү ш ә дем.

* Ак ашъяулык таптык,

Җ ир ө стен ә яптык.

* Ятты-ятты да елгага карап чапты.

* Суык булса тик ята,

Һ ичбер с ү з д ә шми,

Каты салкын кышларда да

Яз башында к ө н җ ылынгач

Бик эссед ә канатлана,

* Сорыйлар, к ө т ә л ә р, килс ә м бар да качалар.

* К ү кт ә н килде, җ ирг ә китте.

Җ ирне ң ө сте калтырый,

Еф ә к кебек сузыла.

* Атамны ң бер туны бар, −

Эче тулы ак эн җ е, −

(К ү к һә м йолдызлар)

* Зур палас т ө бе ң д ә йомры калач.

* Т ө нл ә баксам − к ү к тулган,

Ирт ә н баксам − юк булган.

* Шундый зур − б ө тен җ ирне ә йл ә ндереп ала,

Шундый кечкен ә − и ң кечкен ә ярыкка да сыя.

* Ү зе к ү ренми, ү зе сызгыра,

Ү зе бар н ә рс ә не пыр туздыра.

* Т ә р ә з ә д ә н сыя, −

Салып бикл ә п булмый.

* Ө й артында озын агай

Эн ә бел ә н кое казый.

* Ү зе ту ң а, ө йг ә керми,

Ү зе җ ылый да җ ылый.

* Аяксыз-кулсыз д ө п-д ө п кое казый.

* Ү зе ту ң а, ү зе керми,

(К ә рнизг ә каткан боз с ө нгесе)

* Ө й артында ак тана

М ө гезем бар дип мактана.

(Я ң гыравык, кайтаваз)

* Бабай килг ә н сагынып,

Ак чикм ә нен ябынып.

* Ак сыер − торыйк, ди,

Кара сыер − ятыйк, ди.

(Яз к ө не кар бел ә н җ ир)

* Киг ә н киемене ң биз ә ге

Б ө тен д ө ньяны ямьг ә биз ә де.

* Аты юк, т ә рт ә се юк,

К ө не-т ө не бара, юлы кала.

* Аты бара, т ә рт ә се кала.

* Уты юк, т ө тене бар.

* Тау куенында анасы,

Уртасында бер табак.

* Торналар торып китте,

Агыйдел агып калды.

* Кара куйны ң тиресен ә йл ә ндереп капладым.

* Җә й д ә егет, кыш та егет,

Картайганы юк, гел егет.

* Б ә л ә к ә й ген ә бер ч ү лм ә к,

Авызы- җө е к ү ренми.

Ашы һ ичбер т ү гелми.

Источник

Татарча табышмаклар

Татарские загадки для детей и взрослых развивают в человеке догадливость, сообразительность,логическое мышление.

Жанр загадки отличается тем, что требует отгадать описываемый предмет.

Поэтому загадка имеет большое значение в формировании интеллекта.
Отгадывание загадки предполагает наличие знаний, представлений о целом ряде предметов, явлений окружающего нас мира, расширяет кругозор, приучает к наблюдениям, сосредотачивает внимание на отгадываемом предмете, на слове, которое описывает его, на звуке, который помогает отгадать загадку.

Суть заключается в том, что человек должен отгадать о каком предмете идет речь.
По своей форме татарские народные загадки примыкают к пословицам: та же мерная, складная речь, то же частое употребление рифмы и созвучия слов.

Татарские загадки(табышмаклар)

* Ала чапан киенгән, Мал суйганга сөенгән, Шунда төшеп йөгергән. (Саескан)

* Савытыннан сабы озын. (Саескан)

* Кечкенә генә берәү, Артында озын терәү. (Саескан)

* Аягы кулдан югары, Сикерә талдан югары; Ни кош түгел, ни корт түгел, Тезе билдән югары. (Чикерткә)

* Кырда кара казаным кайный. (Кырмыска оясы)

* Җаны бар да каны юк, Йөк тартырлык хәле юк. (Чебен)

* Колга башында бер өй, Кунагым тәрәзәсеннән йөри. (Сыерчык оясы һәм сыерчык)

* Колга башыңда йорты, Эчендә аның җырчы. (Сыерчык)

* Бер кошым бар: тынмый, Агачка оя кормый; Ое-җирдә, Җыры − күктә. (Тургай)

* Кулы юк, балчык ташый, Балтасы юк, өй ясый. (Карлыгач)

Деревья и растения

* Яз килсә − киенә, Көз килсә − чишенә. (Агач)

* Җәй дә егет, кыш та егет, Картайганы юк, гел егет. (Чыршы, нарат)

* Бәләкәй генә бер чүлмәк, Авызы-җөе күренми. Ничек кенә йөртсәң дә, Ашы һичбер түгелми. (Чикләвек)

* Утта яна, Суда батмый. (Агач)

* Кайчысыз киселә, Җепсез тегелә. (Яфрак)

* Язын дөньяга килә, Көзен саргаеп үлә. (Яфрак)

* Үзе аяксыз-кулсыз, Сикерә дә төшә, сикерә дә төшә. (Яфрак)

* Иелә, бөгелә, Ак мамыгы түгелә, Кара күзе күренә. (Шомырт)

* Нинди агач җилсез шаулый? (Усак)

* Аягы алтмыш, Кулы җитмеш, Бите мең бер йөз җитмеш. (Тирәк)

* Җәй дә, кыш та бер төстә. (Чыршы)

* Җәй дә, кыш та, яз да, көз дә Чәчәк ата бер төстә. (Чыршы)

* Яфрак та түгел, Ботак та түгел, Үзе агачта үсә. (Агач кайрысы)

* Эчен ашыйлар, Тышын ташлыйлар. (Чикләвек)

* Кат-кат, Катлы сарай эчендә Падишаның бер кызы бар, Бикле сарай эчендә. (Чикләвек)

* Лампа түгел − яктырта, Мич түгел − җылыта. (Кояш)

* Егет егетлеген итә, Елмаеп боз эретә. (Кояш)

* Нәрсә төнне яктырта, Нәрсә яна − яндырмый? (Кояш, ай)

* Иртән чыга, Кичен югала, Аның урынына Энесе кала. (Кояш, ай)

* Алтын китте, көмеш килде. (Кояш, ай)

* Өй өстеңдә ярты күмәч. (Ай)

* Төнлә калка, көндез ята. (Ай)

* Мич тулы пәрәмәч, Уртасында − бер калач. (Ай, йолдызлар)

* Берсе чәчә, берсе эчә, берсе үсә. (Болыт, җир, үлән)

* Ишектән керер, түргә менеп утырыр. (Суык)

* Аяксыз-кулсыз рәсем ясый. (Суык)

* Ипи түгел, су түгел, Авыр түгел, аз түгел, Ансыз яшәү мөмкин түгел. (Һава)

* Мич эчендә кара мәче. (Төтен)

* Сыр-сыр сыры бар, Алты төрле нуры бар, Җиде кат күккә юлы бар. (Салават күпере)

* Урманда урынсыз, Кырда койрыксыз. (Җил)

* Кулсыз-аяксыз тәрәзә кага. (Җил)

* Котыра да үкерә, Бөтен җирне тутыра. (Буран)

* Кышын ята таштай, Язын чаба аттай. (Боз)

* Мамык юрган, Кат-кат сырган, Үзе суп-суык. (Кар)

* Менә ята җәүһәр таш, Алыйм дисәң, юк була. (Кар)

* Чит-чите − таллык, Уртасы − сазлык; Керсәң − батарсың, Чыгалмый ятарсың. (Күл)

* Башы тауда, аягы диңгездә. (Елга)

* Күктән килде, җиргә китте. (Яңгыр)

* Ялт-йолт ялтырый, Җирнең өсте калтырый, Энҗе кебек тезелә, Ефәк кебек сузыла. (Яшен, яңгыр)

* Үзе туңа, өйгә керми, Үзе җылый да җылый. (Тамчы)

* Аяксыз-кулсыз дөп-дөп кое казый. (Тамчы)

Читайте также:  Брюсов мой царь мой раб родной язык

* Үзе туңа, үзе керми, Үзе елый да елый. (Кәрнизгә каткан боз сөнгесе)

* Өй артында ак тана Мөгезем бар дип мактана. (Боз сөнгесе)

* Тәнсез тора, телсез сөйләшә, Һичкем аны күрми, һәркем аны ишетә. (Кайтаваз)

* Сөйләгәнне үзеңә кайтара. Ул нәрсә? (Яңгыравык, кайтаваз)

* Бабай килгән сагынып, Ак чикмәнен ябынып. (Кыш килү)

* Ала-сыер ятып кала, Ак сыер торып китә. (Яз)

* Кигән киеменең бизәге Бөтен дөньяны ямьгә бизәде. (Җәй)

Овощи и фрукты
* Кечкенә генә сары карт,- Кигән туны тугыз кат. (Суган)

* Үзем туныйм, үзем елыйм да елыйм. (Суган)

* Бер кисмәктә мең егет. (Кыяр)

* Тәрәзәсе юк, ишеге юк, Эче тулы халык. (Кыяр)

* Җир астында алтын казык. (Кишер)

* Кызыл кызы җир эчендә, Чәчләре җир өстендә. (Кишер)

* Бер күтәрәм йорт, Эче тулы яссы корт. (Кабак)

* Келәте бар, малы юк, Баласының саны юк. (Кабак)

* Эсселәгән саен, Кат-кат тун кия. (Кәбестә)

* Аяксыз-кулсыз, мең кат кигән. (Кәбестә)

* Эче кызыл шикәрле, Тышы яшел бәрхетле. (Карбыз)

* Яшел сарай эчеңдә Кызыл бояр утыра. (Карбыз)

* Җир астында җиз бүкән, − Ул ни икән? (Бәрәңге)

* Чәчәге агачында, Алмасы тамырында. (Бәрәңге)

* Төбе алмалы, Башы чалмалы. (Бәрәңге)

* Җир астында җиз бүкән. (Торма)

* Түгәрәк кенә кызыл йорт, Эче тулы корт. (Помидор)

* Түгәрәк − ай түгел, Сары − май түгел, Койрыгы бар − тычкан түгел. (Шалкан)

* Җир астында картыгыз, Сакалыннан тартыгыз. (Шалкан)

* Гәүдәсе бар − җаны юк, Үзе эшләпә кигән − башы юк. (Гөмбә)

* Түгәрәк − ай түгел,Сары − май түгел,
Койрыгы бар − тычкан түгел.(Шалкан)

* Ишеге-тәрәзәсе юк,Өй эче тулы кунаклар.(Кыяр)

Источник

Татарские загадки

Россия – многонациональная страна, и у каждого народа своя культура – самобытная, уникальная, достойная того, чтобы ее лелеяли и берегли для потомков. В этом учителям помогут татарские загадки, в которых нашел отражение местный фольклор. Тем более они такие интересные, что ребята с удовольствием погрузятся в процесс поиска отгадок. В нашем сборнике найдутся головоломки о небесных телах, явлениях природы, богатейшей флоре и фауне, агрегатных состояниях воды – вот вам готовый учебный материал к любому уроку, будь то география, физика или биология.

Для того чтобы подключиться к занимательной игре могли все дети нашей необъятной страны, мы специально выложили татарские народные загадки на русском языке и с ответами. Только не спешите подглядывать – будет непросто, придется пошевелить мозгами, разбираясь в хитроумных метафорах, но тем интереснее!

Тысяча тысяч минаретов, сто тысяч цветков на одном листке.

Любят меня детишки,
Мне говорят: «Спи, малышка!»,
Часто со мною играют,
Ласкают и с рук не спускают,
Но, когда подрастают,
Обо мне они забывают.

У дедушки моего одно платье есть — сложить нельзя;
середина его полна червонцами — сосчитать нельзя.

Лохматый медвежонок
На крыше дома скачет.
А как же он зовётся?
И что всё это значит?

На наш двор одно дерево свалилось — ни ветвей у него, ни веток;
одна птица пришла, его съела — ни языка у нее, ни клюва.

Много зубов у них, но не кусают.
Как называются, кто угадает?

Не взвесишь его весами,
Не купишь его на базаре.

Где без домов все города,
Моря, озёра – без воды?
Скажи, приятель, нам тогда,
Если отгадку знаешь ты!

Длинные, длинные дервиши на наш двор пришли,
столько танцевали, что в кашу превратились.

Как горностай, бела,
Словно соболь, черна,
Нос твёрже льда,
Остроглаза и лукава.
Как девчонка, вертлява.

Не лампа, а сияет,
Не печка – согревает.

Зимой – камнем лежит,
Весной – прочь бежит.

Хвост у неё – в горах,
А в море – голова.
Кто сможет угадать,
Лет проживёт до ста.

На тридцатый день глупеет, на четырнадцатый умнеет.

Тело одно, тысяча голов.
Что это такое, кто сказать готов?

Шелестит она листвою,
Даже если ветра нет.
Что за дерево такое?
Дайте мне, друзья ответ?

Души нет, а живёт.
Что это? Кто назовёт?

Рук нет, а глину носит –
И себе домик строит.

У дерева на вершине –
Плетёная корзина.

С бородой рождается –
Никто не удивляется.

Не плотник, не печник,
Не столяр, не кузнец,
А первый в ауле
Трудяга-молодец.

Есть у людей
Трое друзей:
Один кормит,
Другой поит,
Третий охраняет.
Как они зовутся?
Кто угадает?

Траву она ест,
А масло даёт.
Как её звать?
Кто ответ найдёт?

У кого рога длиннее хвоста,
Есть борода, но мало ума?

Не волк, а серый,
Не заяц, а ушастый,
Не конь, а с копытами.

Не плуг, а носом землю копает.
Как, друзья, её называют?

С человеком дружбу ведёт
И дом стережёт.

В шубе на печи сидит,
А по ночам не спит.

Голова с гребешком,
Хвост изогнут серпом.

Крылья и ноги имеет,
А плавать не умеет.

В воду заходит,
А сухим выходит.

Что за домик? Вот-те на!
Комнат пять, а дверь – одна.

Вспыхнет, помигает –
И назад убегает.

Многослойною бывает,
Нам в учёбе помогает.

У дядюшки в саду домики на виду.
Носят его дочки сласти дни и ночки.

Под воду ныряет –
И не намокает.

Полон дом внутри гостей,
Но без окон, без дверей.

Заблестит и полыхзнёт –
Словно языком слизнёт!

Много их во тьме ночной,
Днём – не видно ни одной.

Жужжит, не умолкает,
По цветам летает
Крошка-девчонка
В полосатой юбчонке.

Дед мой с лошади слез, платье его отстегнулось и упало.

Рыжая, с густым хвостом,
Лес дремучий – её дом,
К нам в аул как прибегает –
Кур и уточек таскает.

Тело есть, но без души,
В шапке – но без головы.

Пышный, круглый он, ребята,
В каждом доме ему рады.
Он хорош на вкус и цвет.
Всем по нраву тыщи лет.

Хаджи едут в Мекку, стараются ехать ночью;
внутри одного яйца от сорока до пятидесяти цыплят везут.

Трое — наши враги, трое — райские сады,
трое собирают и приносят, трое уничтожают.

Нет у белого дворца
Ни дверей, ни крыльца.

Не оса, не шмель, не пёс,
но кусаюсь я до слёз.
Отвечайте на вопрос:
Кто ңе я такой?

Из одного зерна –
Сотни зёрен, вот-те на!
Хвостом – в земле,
Головой – на плетне.

Рыжая борода, сам длинный, высокий;
кто не отгадает — пусть будет шакалом.

белый чугунок сидит,
Сотней платьев шелестит.

Есть у меня ножны, не имеющие шва, а внутри ножен есть у меня мохнатое,
а внутри мохнатого есть у меня сладкое.

Под землёй нашли на грядке
Слитки золота ребятки.

Блестит-блестит и, облизывая, глотает.

Рано поутру приходит,
А по вечерам уходит.
Ночью братик его ясный
Светит с неба нам, прекрасный.

Круг ла, как шар, красна, как кровь, вкусна, как мед.

Хоть топчут все подряд меня,
Но становлюсь всё лучше я.

Что за молоток в саду
Барабанит на виду?
Удивлется народ:
Как же он не устаёт?

Дан богом шар, не имеющий ни ног, ни рук;
украшен серебряными нитями и вышит шелками.

Выходит из одного рта –
Доходит до ушей полста!

В воде живёт, и бед не знает,
Ну а на суше — погибает.

Я иду по этой дороге, черный глаз мой на дворе ее.
Между птицами какая это птица,
которая молока давала бы птенцу своему?

Сам красный, сахарный,
Халат зелёный, бархатный.

Что это: на кровь походит, а крови нет;
все тело наполнено кровью, а души нет;
матери и отца нет, а детям нет числа?

В дверь входит ползком, а в передний угол идет дыбом.

Языка хоть не имеет –
А рассказывать умеет.

Источник

Мастерица